تبلیغات
دام ، طیور ، آبزیان - كاربرد آنزیم در جیره غذایی طیور
دام ، طیور ، آبزیان

لینکدونی

آرشیو موضوعی

آرشیو

لینکستان

← آمار وبلاگ

  • کل بازدید :
  • بازدید امروز :
  • بازدید دیروز :
  • بازدید این ماه :
  • بازدید ماه قبل :
  • تعداد نویسندگان :
  • تعداد کل پست ها :
  • آخرین بازدید :
  • آخرین بروز رسانی :

كاربرد آنزیم در جیره غذایی طیور

تهیه غذای طیور یكی از مهمترین بخش های هزینه ای را به خود اختصاص می دهد . قسمت اصلی این غذا غلات می باشد . با وجود این كه ذرت دارای میزان قابل توجهی پلی ساكارید غیر نشاسته ای (NSP) محلول است ، ولی ماده غذایی ایده آلی است كه قابلیت زیادی در جیره مرغ دارد ....

كاربرد آنزیم در جیره غذایی طیور

تهیه غذای طیور یكی از مهمترین بخش های هزینه ای را به خود اختصاص می دهد . قسمت اصلی این غذا غلات می باشد . با وجود این كه ذرت دارای میزان قابل توجهی پلی ساكارید غیر نشاسته ای (NSP) محلول است ، ولی ماده غذایی ایده آلی است كه قابلیت زیادی در جیره مرغ دارد . دیگر غلات نیز دارای مقدار زیادی (NSP) می باشند كه باعث كاهش و محدودیت آنها در جیره می شوند . تحقیقات نشان میدهد كه میزان (NSP) مواد خام مورد نظر همراه با آنزیم های میكروبی كاهش یافته و كیفیت غذا بهبود می یابد .
یك برنامه خطی با حداقل كردن هزینه ها برای تنظیم جیره تدوین شده است . بعضی از غلات به علت داشتن (NSP) كه منجر به افزایش اثرات منفی و ناسازگاری در پرندگان می شوند ، در جیره طیور كمتر استفاده می شوند . جو یكی از ابتدایی ترین مثال هاست . به كاربردن بیش از 10 درصد جو در جیره طیور ، سبب چسبندگی و رطوبت مدفوع و از طرفی كاهش رشد می شود ، این اثرات منفی جو در نتیجه ویسكوزیته بالای محلول (NSP) (بتاگلوكلن) دیواره سلولی دانه جو می باشد اما افزودن آنزیم میكروبی به غذای حاوی جو باعث كاهش (NSP) و بهبود خصوصیات ظاهری و قابلیت استفاده و هضم غذا می شود . عمده تركیب جیره مرغ از مواد گیاهی ، غلات و پروتئین های گیاهی به انضمام مقدار كمی از پروتیئن های حیوانی است . از آنجایی كه مرغ یك پرنده تك معده ای است ، همه این تركیبات قابل هضم و استفاده نیستند ولی با افرودن آنزیم های خارجی به غذا اكثر آنها قابل استفاده و هضم پیدا می كنند . انرژی بسیاری از غلات به علت ذخیره شدن به صورت (NSP) برای حیوانات تك معده ای قابلیت هضم نداشته اما بعضی از تركیبات هیدرات های كربنی باعث آزاد شدن (NSP) ذخیره ای می شوند كه در دسترس پرندگان قرار می گیرند . ضمناً حذف (NSP) باعث آزاد شدن نشاسته و پروتئین از ساختمان سلولی غلات می شود كه در نتیجه انرژی متابولیسمی و پروتئین قابل استفاده ، افزایش قابل توجهی می یابد.
 در بعضی از غلات میزان قابل توجهی (NSP) محلول وجود داشته كه در حیوانات تك معده ای باعث افزایش ویسكوزیته و كاهش هضم در روده كوچك می شود . افزودن آنزیم های میكروبی باعث كاهش میزان (NSP) و در نتیجه كاهش ویسكوزیته روده و افزایش قابلیت استفاده از غذا می گردد .هم چنین بعضی از منابع پروتئین گیاهی نیز دارای (NSP) می باشند . به طور مشابه افزودن آنزیم های میكروبی (NSP) را آزاد و پرندگان قابل استفاده می كند . با به كار بردن تركیب صجیح كربوهیدرات ها و نگهداری مناسب آن ها برای منابع پروتئین گیاهی ، انرژی متابولیسمی و پروتیئن قابل استفاده افزایش می یابد . برای همه غلات و پروتیئن های گیاهی افزودن آنزیم های خارچی قابل استفاده غذا را نسبت به گذشته آن افزایش می دهد ، اما برای غذاهای اصلی و با كیفیت بهتر ، این افزایش كمتر است پس در مجموع یك پیشرفت قابل انتظار در نتیجه وارد كردن آنزیم های خارجی به غذا می توان انتظار داشت . تقریبا در همه منابع گیاهی كه به عنوان غذای حیوانات استفاده می شوند ، یك بخش مهمی از فسفر معدنی به شكل اسید فیتیك ، ذخیره شده كه برای حیوانات تك معده ای قابل استقاده نمی باشند . با اضافه كردن فیتاز میكروبی قسمتی از این پیوندهای فسفری شكسته و ممكن است تا 30 درصد سطح فسفر مورد نیاز جیره را كاهش دهد . به طور كلی طیفی از آنزیم های میكروبی بر روی دیواره سلول های گیاهی ، اسید فیتیك و مواد غذایی چون نشاسته و پروتیئن مؤثر می باشد كه به موجب آن قابلیت استفاده و هضم غذا افزایش یافته و مواد دفعی حاصله كاهش می یابد .
با وجود آن كه آنزیم ها بر روی تركیبات غذایی اثر می كنند ، ولی بر روی باكتری ها روده ای اثری نداشته و مقاومتی در برابر آن نشان نمی دهند ، زیرا آن ها موجود زنده نبوده و هیچ رابطه ای برای رشد و قدرت زیست و یا آلودگی عفونت نشان نمی دهند . آنزیم ها تركیبات پروتئینی بوده و لذا به آسانی و با توجه به شرایط موجود زنده ، غلظت آن ها تغییر پیدا می كند . آنزیم های درون ریز در هضم تركیبات غذایی نقش اصلی داشته ولی آنزیم های خارجی كه به طور مستقیم به غذا اضافه می شوند ، نقش مكملی را برای هضم طبیعی آنزیم های درون ریز دارند; زیرا آنزیم های خارجی فعالیتشان را روی مواد غذایی خام موجود در اندام گوارشی انجام می دهند . افزودن آنزیم های خارجی به غذای حیوانات بیانگر افزایش سیستم هضم آنزیمی پرندگان می باشد.
تحقیقات زیادی در رابطه با استفاده از آنزیمها در جیره غذایی تك معده ای ها و بخصوص طیور انجام گرفته و در این تحقیقات عملكرد مثبت آنزیمها در رابطه با افزایش انرژی و قابلیت هضم قندها و پروتئین جیره مورد ارزیابی قرار گرفته است.
.
طبق گزارشات، اكثر محققین معتقدند كه افزودن آنزیم به جیره غذایی طیور، باعث اثرات ذیل خواهد شد: 
1) بالابردن قابلیت هضم 
2) پایین آوردن هزینه دان 
3) بهبود در وضعیت شیمیایی بستر 
4) بهتر شدن ضریب تبدیل 
5) كمك به محیط زیست از طریق كاهش مواد آلی دفع شده
.
از دیدگاه فیزیولوژیكی، آنزیمها پروتئینهای فعالی هستند كه بعنوان كاتالیزور و یا در جهت سرعت بخشیدن به واكنشهای شیمیایی (تا حدود یك میلیون بار) عمل می كنند بطوریكه بدون آنها مواد غذایی، نمی توانند هضم شوند. آنزیمها خود، ارگانیسم های زنده ای نیستند بلكه از ارگانیسم های زنده مثل باكتریها ، قارچها، مخمرها، یا بافتهای گیاهی تحت شرایط خاصی تولید می شوند. 
بیشتر آنزیمهای تجارتی كه منشاء قارچی دارند از Aspergillus sp. و آنهائیكه منشاء باكتریایی دارند از Bacillus sp. تهیه می شوند. 
تا كنون بیش از 3000 نوع آنزیم مختلف شناسایی شده است. بطور كلی تمامی آنزیمها به شرایط محیطی حساس هستند و بهترین عملكرد آنها در درجه حرارت ملایم و pH حدود 8-6 می باشد. 
آنزیمها تركیبات مصرف شدنی نیستند و بعد از اینكه در واكنش شیمیایی شركت كردند تغییری در شكل و تركیب آنها بوجود نمی آید . بنابراین بعد از انجام كار، می توانند مجددا" روی ماده غذایی دیگری كار كنند. از دیدگاه تئوری، فعالیت آنزیمها می تواند بطور مداوم صورت گیرد اما در عمل، همانگونه كه اشاره شد آنزیمها از پروتئینها بوده و بعد از مدتی بطور طبیعی شكستـه و غیر فعال شده و خود نیز هضم می گردند. 
به نظر می رسد مهمترین كار آنزیمها در دستگاه گوارش طیور، شكستن دیواره سلولی مواد غذایی جیره می باشد و بدینوسیله مخلوطی یكنواخت از مواد مغذی را بوجود می آورند، در نتیجه قابلیت هضم مواد غذایی بخصوص كربو هیدراتها را افزایش می دهند. 
همانطور كه در جدول (شماره 1) نشان داده شده در طیور تولید آنزیمهای آمیلاز و پروتئاز لوزالمعده در اوایل رشد بسیار كم است بطوریكه در طی چند روز اول مقدار این آنزیمها برای هضم مواد غذایی ناكافی است لذا افزودن آنزیم به جیره این حیوانات بسیار مفید به نظر می رسد.
.
زمان تقریبی رسیدن به اوج تولید آنزیم ها در سیستم گوارشی جوجه های گوشتی
آمیلاز
لیپاز
پپسین
تریپسین
5 روزگی
7 روزگی
10 روزگی
15 روزگی
.
ساختمان دیواره سلولی آندوسپرم 
دیواره سلولی آندوسپرم از بخش های كربوهیدراتی و مقدار كمی پروتئین و اسیدهای فنولیك تشكیل شده است . بخش كربو هیدراتی شامل : 1 - پلی ساكاریدها كه عبارتند از الف - سلولز ب - همی سلولز ج - پنتوزان و 2 - الیگو ساكاریدها كه شامل : الف - رافینوز ب - استاكیوز می باشد. 
رشته های باریك سلولز در بین پلیمرهای غیر سلولزی احاطه شده است و زنجیره های گلوكان سلولز بشكلی سازمان یافته بهمدیگر اتصال دارند بطوریكه این كربوهیدراتها در اثر این نوع اتصال غیر محلول بوده و نسبت به هضم آنزیمی مقاوم می باشند. 
مقدار سلولز موجود در دیواره سلولی آندوسپرم دانه غلات كم است و لذا از نظر تغذیه ای اهمیت كمی دارد. عمده كربوهیدرات دیواره سلولی این سلولها از هتروپلیمرهایی نظیر بتاگلوكان و آربینوزایلن (پنتوزان) تشكیل شده است . هر دو پلیمر مذكور در دانه غلات وجود دارد. ولی نسبت آنها به یكدیگر و مقدار كلی آنها در دانه ها متغیر است . به عنوان مثال درجو ویولاف بتاگلوكان بیشتر است در حالیكه در گندم وچاودار و تریتیكاله آرابینوزها در سطوح بیشتری یافت می شوند. 
پروتئینها و اسیدهای فنولیك در مقادیر كمی در دیواره سلولی یافت شده ولیكن نقش مهمی را در پایداری دیواره سلول بازی می كنند. 
اسیدهای فنولیك (عمدتا" اسید فرولیك) به طور عمده با آرابینوزایلنها استریفه شده است .
 
اثرات تغذیه ای پلی ساكاریدهای غیر سلولزی 
نشاسته موجود در غلات در داخل سلولهای آندوسپرم قرار دارند لذا برای دستیابی به این منبع انرژی تجزیه دیواره سلولی آندوسپرم بسیار حائز اهمیت است از اینرو آنزیمها در استفاده بهینه از مواد نشاسته ای موجود در غلات نقش بسیار مهمی را ایفا می كنند.
.
اثرات تغذیه ای پلی ساكاریدهای غیر سلولزی 
پلی ساكاریدهای غیر نشاسته ای به دو بخش محلول و نا محلول در آب تقسیم بندی می شوند. بخشهای محلول كه شامل بتاگلوكان و آرابینوزایلن است در مورد استفاده قرار گرفتن مواد مغذی مانند نشاسته توسط طیور نقش مهم و تعیین كننده ای را ایفا می كنند.
.
مكانیسم اثر این مواد بدو صورت قابل تفسیر است :
 1 - پس از خوردن دانه، بتاگلوكان و آربینوزایلن حل شده و موجب افزایش ویسكوزیته مواد هضمی می شوند. از این مكانیسم بعنوان عامل عمده محدود كننده ارزش تغذیه ای جو، یولاف، چاودار و گندم یاد می شود.
 2 - دیواره سلولی كه بخش عمده ای از آنرا این مواد تشكیل می دهند بعنوان سدی در راه رسیدن آنزیمهای هضمی به مواد مغذی یا عاملی كه سرعت اینكار را كم می كنند عمل می نماید.
در نتیجه افزایش ویسكوزیته مواد هضمی، سرعت انتشار آنزیمها، انتشار مواد مغذی و حركت مواد در دستگاه گوارش همگی كمتر می شود و در نتیجه هضم و جذب مواد مغذی و میزان مصرف خوراك پایین می آید. هر چه مولكول بزرگتر باشد اثر افزایش ویسكوزیته بر سرعت انتشار آن بیشتر خواهد بود در نتیجه چربیها بواسطه بزرگی ذرات بیش از سایر مواد مغذی تحت تأثیر قرار می گیرند.
كند شدن حركت مواد هضمی در دستگاه گوارش موجب افزایش جمعیت میكروبی در روده كوچك می شود كه اثر منفی بر عملكرد حیوان می گذارد. از طرف دیگر افزایش ویسكوزیته موجب كاهش سطح برخی از آنزیمهای لوزالمعده از جمله آمیلاز در مجرای روده كوچك می شود. اثر دیگر دیواره سلولی همانگونه كه ذكر شده ایجاد كردن سدی در برابر دستیابی آنزیمها به نشاسته و پروتئین داخل سلول و یا كند كردن دستیابی آنزیمها به مواد مذكور می باشد كه درنتیجه این كار از قابلیت هضم مواد مغذی مذكور كاسته شده و یا آزاد شدن آنها به تأخیر می افتد یعنی در انتهای روده كوچك آزاد می شوند. 
علاوه بر اثرات مذكور بتاگلوكان هضم نشده موجب چسبندگی مدفوع در حیوان می شود كه وضعیت بستر را نامطلوب می سازد . در طیور تخمگذار این مورد باعث افزایش تخم مرغهای كثیف می گردد.
با توجه به مطالب فوق برخی از غلات به دلیل داشتن مواد مذكور میزان انرژی قابل متابولیسم كمتری را نسبت به غلاتی نظیر ذرت در تغذیه طیور بخصوص طیور گوشتی دارند. بنابراین در زمانیكه از اینگونه غلات (جو، یولاف، چاودار و گندم) به مقدار بیش از حد توصیه شده استفاده می شود، استفاده از آنزیم جهت حداكثر بهره وری از مواد مغذی موجود در این غلات لازم بنظر می رسد.
باید توجه داشت كه آنزیمهای تجارتی موجود، هر كدام بر روی پلی ساكاریدهای مخصوصی عمل می كنند . بطور مثال در جیره ای كه از دانه جو و گندم تشكیل شده بترتیب می توان از آنزیمهای گلوكاناز و گزیلاناز استفاده نمود كه بطور كامل در جداول (شماره 2 و 3) ذكر شده است. بطور كلی در نتیجه استفاده از آنزیم، قابلیت هضم چربیها، پروتئینهاو بخصوص كربوهیدراتها بهبود یافته و باعث افزایش انرژی قابل متابولیسم ظاهری می شود. البته این مقدار بسته به نوع آنزیم تهیه شده در كارخانجات مختلف، متفاوت است و در هنگام مصرف باید به میزان توصیه شده توجه شود.
.
نوع آنزیم مشخصات
بتاگلوكاناز در جیره هایی كه از جو به مقدار زیادی استفاده شده بكار می روند و چسبندگی مدفوع را كاهش داده و انرژی قابل متابولیسم ظاهری جو را حدود10 درصد افزایش می دهد.
گزیلاناز در جیره هایی كه از گندم به مقدار زیادی استفاده شده، بكار می رود و انرژی قابل متابولیسم ظاهری گندم را حدود 5-4 درصد افزایش می دهد
پروتئاز در جیره هایی كه مقدار پروتئین گیاهی زیاد است مورد استفاده قرار می گیرد و قابلیت هضم پروتئین را افزایش می دهد.
فیتاز در جیره هایی كه فسفر با منشاء گیاهی زیاد است استفاده می شود و قابلیت استفاده از فسفر، كلسیم و عناصر معدنی كم مصرف را افزایش می دهد.
مولتی آنزیم از آنزیم های مختلف تشكیل شده است.
(جدول شماره 2) 
.

 
لبخندناراحتچشمک
نیشخندبغلسوال
قلبخجالتزبان
ماچتعجبعصبانی
عینکشیطانگریه
خندهقهقههخداحافظ
سبزقهرهورا
دستگلتفکر

درباره وبلاگ

مدیر وبلاگ : مهندس کوروش ابراهیمیان

آخرین پست ها

جستجو

نویسندگان